Tavla zar isimleri ve anlamları

Tavlada zarlara Farsça sayılarla ad verilir: yek 1, dü 2, se 3, cihar 4, penç 5, şeş 6. Çift zarların kendi adları vardır: hep yek (1-1), dubara (2-2), dü se (3-3), dört cihar (4-4), dü beş (5-5), düşeş (6-6). Karışık zarda iki sayının adı birleşir: 6-5 şeş beş, 5-3 penç-ü se.

Aşağıda 21 zarın hepsi bir tabloda, her birinin 36 atışta kaç kez geldiğiyle. Sonra çift zar gelince ne yapıldığı, ilk elde hangi zarların kapı yaptığı ve bir pulu kırma ya da bardan girme şansı.

Tavla zar isimleri hangi dilde

Sayıların adları Farsçadır. Tavlada bu altı ad, Türkçe kelimelerle karışık kullanılır: dü beş ve şeş beşte «beş», dört ciharda «dört» Türkçedir.

Sayı	Tavladaki adı	Başka yazılışları
1	yek	—
2	dü	—
3	se	—
4	cihar	cehar, caar
5	penç	penc, beş
6	şeş	—

Yazılış yöreden yöreye ve kahveden kahveye değişir. Aynı zara bir masada «cihar-ü se», ötekinde «caar-i se» denir; ikisi de kullanılır.

Tavla zar isimleri ve anlamları: 21 zarın tablosu

İki zarla 36 farklı atış vardır. Çift zar yalnızca bir şekilde gelir (6-6), karışık zar iki şekilde (6-5 ve 5-6). Bu yüzden karışık bir zarın gelme şansı, bir çift zarınkinin iki katıdır.

Zar	Adı	36 atışta	Şansı
1-1	hep yek	1	%2,8
2-1	yek-i dü	2	%5,6
2-2	dubara	1	%2,8
3-1	se yek	2	%5,6
3-2	seba-i dü	2	%5,6
3-3	dü se	1	%2,8
4-1	cihar-ı yek	2	%5,6
4-2	cihar-i dü	2	%5,6
4-3	cihar-ü se	2	%5,6
4-4	dört cihar	1	%2,8
5-1	penç-i yek	2	%5,6
5-2	penç-i dü	2	%5,6
5-3	penç-ü se	2	%5,6
5-4	cihar-ü penç	2	%5,6
5-5	dü beş	1	%2,8
6-1	şeş-i yek	2	%5,6
6-2	şeş-i dü	2	%5,6
6-3	şeş-ü se	2	%5,6
6-4	şeş cihar	2	%5,6
6-5	şeş beş	2	%5,6
6-6	düşeş	1	%2,8

Belirli bir sayının, örneğin bir altının, en az bir zarda gelmesi 36 atışın 11'inde olur: %30,6. Bir atış ortalama 8,17 hane yürütür, çift zarlar dört kez sayıldığında.

Tavla çift zar isimleri

Altı çift zarın adları: hep yek, dubara, dü se, dört cihar, dü beş ve düşeş. Düşeş «dü şeş» diye ayrı da yazılır. Çift zar 36 atışın 6'sında gelir, yani ortalama altı atışta bir.

Çift zar gelirse ne yapılır

Çift zar dört kez oynanır. Dört cihar geldiyse dört hanelik dört hamleniz var; bunları bir pulla da, dört ayrı pulla da oynayabilirsiniz. Dört hamlenin hepsi oynanamıyorsa, oynanabildiği kadarı oynanır.

Tavlada ilk el hiç çift olmaz. Oyuncular birer zar atar, büyük atan başlar ve iki zarı birden oynar. Zarlar eşit gelirse yeniden atılır. Uzun tavlada başlayan oyuncu zarı yeniden atar, çift de gelebilir; ilk eldeki çift zarların baştan pul çıkarma kuralı orada anlatılıyor.

Tavla kapı zarları: ilk elde kapı yapan zarlar

Kapı, iki ya da daha çok pulunuzun durduğu hanedir; rakip oraya inemez. İlk elde 15 karışık zardan beşi yeni bir kapı yapar:

Zar	Adı	Hamle	Kapı
3-1	se yek	8/5 6/5	5. hane
4-2	cihar-i dü	8/4 6/4	4. hane
5-3	penç-ü se	8/3 6/3	3. hane
6-1	şeş-i yek	13/7 8/7	7. hane
6-4	şeş cihar	8/2 6/2	2. hane

Hangi haneye kaç pul konduğu tavla nasıl dizilir sayfasında.

Hangi zar kaç ihtimalle gelir: kırma ve bardan girme

Rakibin tek pulu sizden kaç hane uzaktaysa, onu kırma şansınız o kadar değişir. Aradaki haneler boşken 36 atışın kaçı vurur:

Uzaklık	Vuran atış	Şansı	Uzaklık	Vuran atış	Şansı
1	11	%30,6	7	6	%16,7
2	12	%33,3	8	6	%16,7
3	14	%38,9	9	5	%13,9
4	15	%41,7	10	3	%8,3
5	15	%41,7	11	2	%5,6
6	17	%47,2	12	3	%8,3

Altı haneye kadar bir pul tek zarla da, iki zarın toplamıyla da vurulur; yedi ve üstünde yalnızca toplamla. Bu yüzden 7 hane uzaktaki pul, 6 hane uzaktakinden çok daha güvendedir.

Pulunuz kırıldıysa önce bardan girmeniz gerekir. Rakip evinde kaç kapı tuttuysa giriş o kadar zorlaşır:

Rakibin evinde kapalı hane	0	1	2	3	4	5	6
Giren atış (36'da)	36	35	32	27	20	11	0

Altı hane de kapalıysa hiçbir zar girmez ve sıra rakibe geçer. Kırma, bar ve pul toplama tavla kuralları sayfasında sırasıyla anlatılıyor.

Zarları adlarıyla öğrenmenin yolu

Adlar en kolay oynarken akılda kalır. Tavlaya yeni başlıyorsanız tavla nasıl oynanır yazısından başlayın. Üyeliksiz bilgisayara karşı tavla oynayabilir ya da aşağıdaki düğmeyle online tavla açabilirsiniz. İki oyunun kısa kuralları kurallar sayfasında.