Uzun tavla nasıl oynanır: kurallar, resimli

Uzun tavlada (nard) her oyuncunun 15 pulu vardır ve hepsi başta durur. İki oyuncunun pulları da tahtada aynı yönde, saat yönünün tersine döner ve birbirini hiç kırmaz. Bütün pulları kendi evinize götürüp tahtadan rakipten önce toplamanız gerekir. Aşağıda her kural bir pozisyon şemasıyla anlatılıyor.

Şemalarda haneler Beyaz'ın tarafından numaralanmıştır. Beyaz'ın başı 24. hane, evi 1. ile 6. haneler arasıdır. Siyah'ın başı 12. hane, evi 13. ile 18. haneler arasıdır.

Uzun tavla nasıl dizilir

15 beyaz pulun hepsi 24. haneye, 15 siyah pulun hepsi 12. haneye, çapraz olarak dizilir. Bu haneye baş denir. Beyaz 24. haneden 1. haneye doğru gider. Siyah 12. haneden 1. haneye gider, 24. haneye geçer ve yolunu 13. hanede bitirir. Her pulun eve kadar yolu neredeyse bir tam turdur: oyunun başında iki oyuncunun da pip sayısı 360'tır.

Uzun tavlanın başlangıç dizilişi: 15 beyaz pul 24. hanede, 15 siyah pul 12. hanede — Diziliş: her oyuncunun 15 pulunun hepsi başta. İki oyuncunun da pip sayısı 360.

Kim başlar

Her oyuncu bir zar atar. Büyük atan başlar: iki zarı yeniden atar ve ilk hamlesini yapar. Sayılar eşitse yeniden atılır. Bu atışta eşitlik 36 olasılığın 6'sında çıkar, yani ortalama altı oyunda bir.

Pullar nasıl yürür

Her zar ayrı bir hamledir. 5-3 ile bir pulu 5, başka bir pulu 3 hane ya da ara haneye konabiliyorsa tek pulu 8 hane yürütebilirsiniz. Hamleden vazgeçilemez: iki zar da oynanabiliyorsa ikisi de oynanır. Yalnızca biri oynanabiliyorsa büyük olan oynanır.

Uzun tavlada kırma yoktur. Tek bir pul bile haneyi tutar ve rakip oraya inemez. Kendi hanenize istediğiniz kadar pul koyabilirsiniz.

14. hanedeki beyaz pul 5 ile siyah pulun tuttuğu 9. haneye gidemez, 4 ile boş 10. haneye gider — Kırma yok. 14. hanedeki pul beş oynayamaz: 9. haneyi tek bir siyah pul tutuyor. Dört, boş 10. haneye götürür.

Çift zar gelirse ne yapılır

Çift zar dört kez oynanır: 4-4 ile dört hanelik dört hamleniz var. Çift zar 36 atışın 6'sında gelir, yaklaşık altı atışta bir. Dört hamlenin hepsi oynanamıyorsa, oynanabildiği kadarı oynanır.

Baştan kaç pul çıkar

Bir elde baştan yalnızca bir pul çıkabilir. Bu kural çift zarlarda da geçerlidir: oyunun ortasında 6-6 (düşeş) gelirse baştan bir pul çıkar, kalan altılar başka pullarla oynanır.

İstisna, her oyuncunun ilk elidir. 6-6, 4-4 ya da 3-3 ile bütün hamle tek pulla oynanamaz: rakibin başı engel olur. Bu yüzden baştan iki pul çıkabilir. Bu atışlar 36 olasılığın 3'ünde gelir, on iki ilk elde bir.

Beyaz'ın 6-6 ile ilk hamlesi: baştan iki pul 18. haneye çıktı, başka hamle yok — İlk el, 6-6: baştan iki pul çıkar, 24/18 24/18. Kalan iki altı oynanamaz: 12. haneyi Siyah'ın başı tutuyor.

Beyaz'ın ilk elinde her çift zarla ne olduğu aşağıda. Hamleleri kural motorumuz hesapladı: bunlar kurala uygun bütün seçeneklerdir, tavsiye değildir.

Çift zar	Baştan çıkan pul	Kurala uygun hamleler
1-1	1	24/23/22/21/20
2-2	1	24/22/20/18/16
3-3	2	24/18 24/18 ya da 24/15 24/21
4-4	2	24/16 24/16
5-5	1	24/19/14/9/4
6-6	2	24/18 24/18, iki altı yanar

5-5 ile ikinci pul çıkamaz: tek pul dört beşi de oynar, istisnaya gerek kalmaz.

Art arda 6 hane tutulabilir mi

Bu bloğun önünde hiç rakip pul yoksa art arda altı hane tutulamaz. Böyle bir blok, rakibin arkasında kalan bütün pullarını kilitlerdi. Art arda beş hane her zaman tutulabilir.

Beyaz 20. ile 16. haneleri tutuyor; 24/21 hamlesi önünde siyah pul olmayan art arda altı hane yapardı, bu yüzden yasak — Olmaz: 24/21 hamlesi 21. haneden 16. haneye art arda altı hane yapar, bloğun önünde ise hiç siyah pul yok.

Rakibin en az bir pulu bloğun önüne geçer geçmez art arda altı hane tutulabilir.

Aynı pozisyon, ama bir siyah pul 14. hanede, bloğun önünde; 24/21 hamlesine izin var — Olur: bir siyah pul 14. haneye, bloğun önüne geçti. 24/21 hamlesine izin var.

Art arda olmak rakibin yoluna göre sayılır. Bu yüzden tahtanın köşesinden dönen blok da sayılır: Siyah için 3, 2, 1, 24, 23, 22. haneler birbirini izler ve hiçbir siyah pul ileri geçmedikçe Beyaz bunların hepsini tutamaz.

Hamle yoksa

Gelen sayılarla hiçbir pul yürütülemiyorsa hamle yanar ve sıra rakibe geçer. Yalnızca bir zar oynanabiliyorsa o oynanır, öbürü yanar.

Pullar nasıl toplanır

Pulları tahtadan toplamak ancak 15'inin hepsi eve girince mümkündür. Biri bile yoldaysa toplanamaz.

Zar, kendi numarasındaki haneden pul toplar: dört, 4. haneden.
O hanede pul yoksa ve daha büyük numaralı hanelerde de yoksa, zar en uzaktaki pulu toplar.
O hanede pul yoksa ama daha büyük numaralı hanelerde varsa, zar ev içinde oynanır.
Toplamak yerine ev içinde normal bir hamle de yapılabilir.

Beyaz 6-2 ile topluyor: altı en uzaktaki 5. haneden, iki 2. haneden pul alıyor — 6-2 ile toplama. 6. hanede pul yok, bu yüzden altı en uzaktakini, 5. hanedekini toplar. İki, 2. haneden pul alır.

Kim kazanır, kaç puan

15 pulun hepsini ilk toplayan kazanır.

Oyunun sonucu	Ne zaman	Puan
Normal oyun	Rakip en az bir pul topladı	1
Mars	Rakip hiç pul toplamadı	2

Uzun tavlada katmerli mars ve katlama küpü yoktur: bunlar yalnızca tavlada olur. Puanların ayrıntıları tavla kuralları sayfasında, mars örnekleri tavlada mars nedir yazısında.

Beraberlik olur mu

Bizde beraberlik yoktur. Biri son pulunu toplar toplamaz oyun biter, rakibin şanslı tek bir atışı kalmış olsa bile. Bazı kulüplerde “son atış” kuralıyla oynanır: oyuna başlayan önce bitirirse öbür oyuncu bir kez daha atar ve hepsini toplarsa oyun berabere biter. Bu sitede böyle bir kural yoktur.

Uzun tavlanın tavladan farkı

Tavlada pullar tahtaya dağılmıştır, oyuncular birbirine karşı oynar, tek duran pul kırılabilir ve oyun 3 puanlık katmerli marsla bitebilir. Uzun tavlada kırma yoktur, buna karşılık baş ve art arda altı hane yasağı vardır. Ayrıntılar tavla kuralları yazısında, iki oyunun kısa özeti kurallar sayfasında.

Tavlaya yeni başlıyorsanız tavla nasıl oynanır yazısıyla başlayın: orada ilk oyun hamle hamle anlatılıyor. Kuralları en kolay oyunda öğrenirsiniz: site kurala aykırı hamleye izin vermez. Aşağıdaki düğmeyle bilgisayara karşı bir oyun başlatın ya da online uzun tavla oynamanın arkadaşla ve gerçek rakiplerle nasıl olduğuna bakın.