Narda toshi, taxtasi va zarlari: nechta kerak
Nardada har bir oʻyinchida oʻz rangidagi 15 ta dona (tosh) bor, taxtada jami 30 ta: 15 ta oq va 15 ta qora. Bu son uzun nardada ham, qisqa nardada ham bir xil, faqat terilishi farq qiladi. Donalardan tashqari oʻyin uchun 24 katakli taxta va ikkita zar kerak.
Narda toshi nechta: har bir oʻyinchida qancha dona
15 tadan, uzun nardada ham, qisqa nardada ham. Bir oʻyinchining donalari oq, ikkinchisiniki qora.
| Uzun narda | Qisqa narda | |
|---|---|---|
| Bir oʻyinchining donalari | 15 | 15 |
| Taxtadagi jami donalar | 30 | 30 |
| Taxtadagi kataklar | 24 | 24 |
| Boshida band kataklar | 2 (har bir oʻyinchida bittadan) | 8 (har bir oʻyinchida toʻrttadan) |
| Yurish uchun zarlar | 2 | 2 |
| Saytda ikkilantirish kubi | yoʻq | bor |
Toʻplamda bitta tosh yetishmasa, qoidalar boʻyicha oʻynab boʻlmaydi: barcha 15 ta donasini taxtadan birinchi chiqargan oʻyinchi yutadi. Ularni boshida qanday terish kerakligi uzun narda qoidalari va qisqa narda qoidalari maqolalarida koʻrsatilgan.
Narda toʻplamida nechta tosh bor
Toʻliq toʻplamda 30 ta tosh: 15 ta oq va 15 ta qora. Ularga 24 katakli taxta va ikkita zar qoʻshiladi. Donalar soni uzun va qisqa nardada bir xil, shuning uchun bitta toʻplam ikkala oʻyinga ham yaraydi.
Ikkilantirish kubi faqat qisqa narda uchun kerak. Uzun nardada kub yoʻq.
Narda taxtasi nimalardan iborat

Chizmalardagi raqamlar oqlar tomonidan. Narda taxtasining qismlari:
| Qism | Bu nima | Chizmada qayerda |
|---|---|---|
| Kataklar | donalar qoʻyiladigan 24 ta uchburchak | chetlardagi 1 dan 24 gacha raqamlar |
| Choraklar | taxtaning oltitadan katakli toʻrt qismi | 1–6, 7–12, 13–18, 19–24-kataklar |
| Bosh | uzun nardada donalar yoʻlni boshlaydigan katak | oqlarda 24-katak, qoralarda 12-katak |
| Uy | donalar yoʻlidagi oxirgi chorak, ular shu yerdan chiqariladi | oqlarda 1–6-kataklar |
| Bar | taxta oʻrtasidagi yoʻlak | 6- va 7-kataklar orasidagi toʻq yoʻlak |
| Chiqarilgan donalar joyi | taxtadan chiqarilgan donalar shu yerga qoʻyiladi, ostidagi son — nechtasi chiqarilgani | taxtaning oʻng tomonida |
Bar nima uchun kerak
Qisqa nardada donani urish mumkin: raqibning yolgʻiz donasi turgan katakka yursangiz, u barga ketadi. U taxtaga qaytib kirmaguncha, egasi boshqa donalari bilan yura olmaydi. Uzun nardada urish yoʻq, bar esa taxtani shunchaki ikkiga boʻladi.

Urilgan dona oʻyindan chiqib ketmaydi: oʻyinchida baribir 15 ta dona qoladi. Urish va bardan kirish haqida batafsil — qisqa narda qoidalari maqolasida.
Oʻyin oxirida donalar qayerga ketadi
Oʻyinchining barcha 15 ta donasi uyida turganda, u ularni taxtadan chiqarishni boshlaydi. Barcha 15 tasini birinchi chiqargan yutadi.

Yutqazgan birorta ham donani chiqarishga ulgurmasa, bu mars va gʻalaba qimmatroq turadi. Mars va koks necha ochko berishi — narda mars va koks maqolasida.
Nardada nechta zar bor
Yurish uchun 1 dan 6 gacha raqamli ikkita oddiy zar kerak. Ikki zarni tashlashda 36 xil natija bor, ulardan 6 tasi dubl. Qaysi zarda qaysi son chiqqanini farqlamasangiz, 21 xil tashlash qoladi. Dubl tushganda nima qilish kerakligi — uzun narda qoidalari maqolasida.
Nardadagi raqamli uchinchi zar nima
Bu ikkilantirish kubi. Uning yoqlarida 2, 4, 8, 16, 32 va 64 sonlari yozilgan. Oʻyinchi oʻz zar tashlashidan oldin oʻyin ochkosini ikki baravar oshirishni taklif qilishi mumkin. Raqib rozi boʻlib, ikki baravar ochkoga oʻynashni davom ettiradi yoki taslim boʻladi. Saytda ikkilantirish kubi qisqa nardada bor: ochkoni 64 gacha oshirish mumkin. Uzun nardada saytda kub yoʻq. Batafsil — qisqa narda qoidalari maqolasining kub haqidagi qismida.
Nardani necha kishi oʻynaydi
Ikki kishi: har birida bir rangdagi 15 tadan dona. Saytda kompyuter bilan, doʻst bilan havola orqali yoki onlayn raqib bilan oʻynash mumkin. Endi oʻrganayotgan boʻlsangiz, narda qanday oʻynaladi maqolasidan boshlang. Ikkala oʻyinning barcha qoidalari — qoidalar sahifasida.