Нарды марс және кокс: қашан есептеледі
Марс — қарсылас тақтадан бірде-бір тас (шашка) шығарып үлгермеген жеңіс. Ол бір емес, 2 ұпай береді. Кокс тек қысқа нардыда болады: бұл да марс, бірақ жеңілген ойыншының бір тасы барда немесе жеңімпаздың үйінде қалған. Кокс 3 ұпай тұрады. Ұзын нардыда марс бар, кокс жоқ.
Қарапайым жеңіс, марс және кокс неше ұпай
| Партия нәтижесі | Ұзын нарды | Қысқа нарды |
|---|---|---|
| Қарапайым жеңіс (оин) | 1 ұпай | 1 ұпай |
| Марс | 2 ұпай | 2 ұпай |
| Кокс | болмайды | 3 ұпай |
Қай нәтиже болса да, барлық 15 тасын бірінші шығарған жеңеді. Марс пен кокс тек осы жеңіске ұпай қосады.
Нардыда марс деген не
Партия бітті, ал жеңілген ойыншының тақтасында 15 тастың бәрі тұр: ол біреуін де шығарып үлгермеді. Бұл — марс. Одан құтылу үшін бір тас шығару жеткілікті, ал ол үшін алдымен 15 тастың бәрін өз үйіңізге жеткізу керек.

Қаралардың тақтасында 14 тас қалса, біреуі шығып үлгерген, сондықтан бұл бір ұпайлық қарапайым жеңіс.

Марс болмау үшін не істеу керек
Ұзын нардыда әр ойыншы 360 пиптен бастайды: бұл барлық тастың тақтадан шығуға дейінгі қашықтықтарының қосындысы. Тас шығаруды 15 тас түгел үйде тұрғанда ғана бастауға болады. Мұндай позицияда 90 пиптен артық болмайды (15 тас үйдің ең алыс пунктінде). Демек, бірінші тасты шығаруға дейін кемінде 270 пип жүру керек. Бір лақтырыс орта есеппен 8,2 пип береді, яғни бұл шамамен 33 лақтырыс (сайт ережесі бойынша есептелген). Қарсылас осы жолды бітіргеніңізше барлық тасын шығарып қойса, марс болады.
Не көмектеседі: тастарды баста қажетінен ұзақ ұстамаңыз және бір тасты артта жалғыз тастамаңыз. Қалған 14 тас үйде тұрса да, артта қалған бір тас шығаруды бастатпайды. Партияның барысы туралы толығырақ — ұзын нарды ережесі мақаласында.
Нардыда кокс деген не
Кокс — қысқа нардыдағы ең қымбат нәтиже, 3 ұпай. Ол жеңілген ойыншы бірде-бір тас шығармаған және оның бір тасы барда жатса немесе жеңімпаздың үйінде, 1–6-пункттерде тұрса есептеледі.

Шекара үйдің шетінен өтеді. 7-пункттегі тас ақтардың үйінен тыс тұр, сондықтан мұндай партия қарапайым марспен аяқталады.

Марс пен кокстың айырмашылығы
Марстың шарты біреу: жеңілген ойыншы бірде-бір тас шығармаған. Кокс екінші шарт қосады: оның тасы барда немесе жеңімпаздың үйінде. Әр кокс бірінші шарт бойынша марс та болып табылады, бірақ бір ұпайға қымбат. Ұзын нардыда кокс жоқ: онда тас ұрылмайды, сондықтан бар да жоқ.
Үй марсы деген не
Бұл атау кейбір ереже нұсқаларында кездеседі. Сайтта үй марсы жоқ: партия тек жоғарыдағы кесте бойынша есептеледі — қарапайым жеңіс, марс немесе (қысқа нардыда) кокс. Үстел басында басқа ережемен ойнасаңыз, есепті партия басталғанға дейін келісіп алыңыз.
Еселеу текшесімен марс пен кокс қалай есептеледі
Қысқа нардыда ұпай еселеу текшесіндегі санға көбейтіледі. Текше 4 болғанда марс 8 ұпай, текше 2 болғанда кокс 6 ұпай береді. Ұзын нардыда текше жоқ, марс әрқашан 2 ұпай. Текше туралы толығырақ — қысқа нарды ережесі мақаласында.
Есепті ойында қайдан көруге болады
Сайт нәтижені өзі анықтайды және нәтиже терезесінде көрсетеді: «Қарапайым жеңіс», «Марс» немесе «Кокс», ұпай санымен. Компьютермен бір партия ойнап, оның қалай көрінетінін байқаңыз. Жаңадан үйреніп жүрсеңіз, алдымен нарды қалай ойнайды мақаласын оқыңыз, содан кейін ойынды таңдаңыз: ұзын нарды онлайн немесе қысқа нарды онлайн. Екі ойынның қысқаша ережесі — ережелер бетінде.