Нарды қалай ойнайды: алғашқы партия жүріс бойынша
Нарды қалай ойнайды: екі ойыншы 24 пункті бар тақтада, әрқайсысы 15 таспен (шашка) ойнайды. Кезекпен екі сүйек лақтырып, түскен сандарға тастарды алға жүргізесіз. Барлық тасты өз үйіңізге жеткізіп, тақтадан шығарасыз. Барлық тасын бірінші шығарған жеңеді. Нарды ұзын және қысқа болады: төменде екеуі де қадам бойынша, сызбалармен.
Нарды ойнау: қысқаша 6 қадам
- Ойынды таңдаңыз: ұзын нардыда тас ұрылмайды, қысқа нардыда жалғыз тасты ұруға болады.
- Тастарды қойыңыз: ұзын нардыда 15 тастың бәрі баста, қысқа нардыда төрт пунктке бөлінген.
- Кім бастайтынын анықтаңыз: әрқайсысы бір сүйек лақтырады, саны үлкені бірінші жүреді.
- Жүріңіз: әр сүйек — бір тастың жүрісі, дубль төрт рет жүріледі.
- Барлық 15 тасты өз үйіңізге жеткізіңіз.
- Тастарды тақтадан шығарыңыз: барлығын бірінші шығарған жеңеді, марс 2 ұпай береді.
Нарды ойыны: ұзын және қысқа нарды
«Нарды» — бір тақтадағы екі түрлі ойын. Сүйек ережесі мен мақсат ортақ, қалғаны өзгеше. Тастар, тақта және сүйектер екі ойында бірдей: олар туралы — нарды тастары бетінде.
| Ұзын нарды | Қысқа нарды | |
|---|---|---|
| Басында тастар қайда тұрады | Барлық 15 тас баста | Төрт пунктке бөлініп қойылған |
| Тасты ұруға бола ма | Жоқ | Иә, жалғыз тасты |
| Еселеу текшесі | Жоқ | Бар |
| Партия үшін ұпай | 1, марс 2 | 1, марс 2, кокс 3 |
Неден бастарыңызды білмесеңіз, ұзын нардыдан бастаңыз: онда тас ұрып, оны бардан қайтарудың қажеті жоқ, алғашқы партияға ереже азырақ. Барлық ереже ретімен — ұзын нарды ережесі және қысқа нарды ережесі беттерінде.
Тастарды қалай қою керек және қай бағытта жүру керек
Ұзын нардыда 15 ақ тастың бәрі 24-пунктте, 15 қара тастың бәрі 12-пунктте тұрады. Бұл пункт бас деп аталады. Сызбалардағы пункттер ақтар жағынан нөмірленген. Ақтар 24-пункттен 1-пунктке қарай жүреді, олардың үйі — 1–6-пункттер. Қаралар 12-пункттен 1-пунктке, содан кейін 24-пункттен 13-пунктке қарай жүреді, олардың үйі — 13–18-пункттер. Екі ойыншы да бір бағытта, сағат тіліне қарсы жүреді.
Қысқа нардыда тастар басқаша қойылады: 2, 5, 3 және 5 тас, ал ойыншылар бір-біріне қарсы жүреді. Бұл орналасу сызбасымен қысқа нарды ережесінде берілген. Оны жаттаудың қажеті жоқ: компьютермен партияда сайт тастарды өзі қояды.
Кім бірінші жүреді
Әрқайсысы бір сүйек лақтырады. Саны үлкені бірінші жүреді. Қысқа нардыда ол осы екі санды жүреді, ұзын нардыда екі сүйекті қайта лақтырады. Сандар тең болса, қайта лақтырады. Әрі қарай ойыншылар кезекпен жүреді, әрқайсысы екі сүйекті лақтырады.
Нарды ойнау: тастар қалай жүреді, алғашқы партия жүріс бойынша
Әр сүйек — тастың алға қарай жеке жүрісі. 5 және 3 түсті делік: бір таспен 5 және 3 пункт жүруге немесе екі таспен жүруге болады. Екі сүйекті де жүруге болса, екеуі де жүріледі. Төменде ұзын нардының алғашқы үш жүрісі. Жүрістерді біздің ережелер бағдарламамыз тексерген: бұл — кеңес емес, рұқсат етілген жүрістер.
1-жүріс. Ақтар, 5-3. Партия басында бастан бір жүрісте тек бір тас алуға болады, сондықтан екі сүйекті де бір тас жүреді: 24/19/16, яғни 24-пункттен 16-пунктке.
2-жүріс. Қаралар, 4-2. Қаралар да бастан бір таспен жүреді: ақтардың нөмірлеуі бойынша 12-пункттен 6-пунктке. Тас ақтардың үйіне тұрды. Оны ұруға болмайды: ұзын нардыда тас ұрылмайды, бөтен тас тұрған пункт жай ғана бос емес.
3-жүріс. Ақтар, 6-1. Енді бастан тағы бір тас алуға болады: 24/18. Бірмен алғашқы тасты жүргіземіз: 16/15. Бастан бір жүрісте тек бір тас кетеді, сондықтан 6-1-ді бастағы екі таспен жүруге болмайды.
Партия әрі қарай осылай жүреді: сүйек лақтырдыңыз, жүрдіңіз, кезекті бердіңіз. Пип саны (барлық тастың тақтадан шығуға дейінгі қашықтықтарының қосындысы) кімнің алда екенін көрсетеді: осы үш жүрістен кейін ақтарда 345, қараларда 354. Ол неғұрлым аз болса, партияның соңына соғұрлым жақынсыз.
Дубль түссе не істеу керек
Дубль, яғни екі сүйекте бірдей сан, төрт рет жүріледі. 4-4 түссе — сізде төрт-төрт пункттен төрт жүріс бар. Дубль 36 жағдайдың алтауында, орта есеппен алты лақтырыстың бірінде түседі. Төрт жүрістің бәрін жүруге болмаса, мүмкін болғанынша жүріледі. Бастан алғашқы жүрістегі ерекшеліктер — ұзын нарды ережесі бетінде.
Жүріс мүмкін болмаса не істеу керек
Қарсыластың тасы тұрған пункт жабық: оған тоқтауға болмайды, бірақ үстінен секіріп өтуге болады. Бірде-бір сүйекті жүруге болмаса, жүріс жойылады да, қарсылас лақтырады. Тек бір сүйекті жүруге болса, сол жүріледі, ал таңдау болса — үлкені. Жасауға болатын жүрістен бас тартуға болмайды.
Қысқа нарды немен басталады
Қысқа нардыда жалғыз тасты ұруға болады: оның үстіне тоқтасаңыз, ол барға кетеді, ал иесі алдымен оны ойынға қайтарады. Бір пункттегі екі тас оны жабады. Сондықтан ойыншылар тастарды жұп-жұбымен қоюға тырысады. 3-1 түскендегі алғашқы жүрістің мысалы: екі тас 5-пунктке тұрады.
Ұру, бар және еселеу текшесі қысқа нарды ережесінде толық сипатталған.
Тастарды қалай шығару керек және кім жеңді
Барлық 15 тас үйге жеткенде, оларды тақтадан шығара бастайды: сүйектегі сан сол нөмірлі пункттен тасты шығарады. Барлық тасын бірінші шығарған жеңеді. Қарсылас бірде-бір тас шығармаса, бұл марс, 2 ұпайлық жеңіс. Қысқа нардыда жеңілген ойыншының оған қоса барда немесе сіздің үйіңізде тасы болса, бұл кокс, 3 ұпай. Тастарды шығару ұзын және қысқа нарды ережелері туралы мақалаларда позициялармен талданған.
Жаңадан бастаушылардың жиі қателері
- Бір жүрісте бастан екі тас алу. Тек біреуін алуға болады, ал екеуін — тек ең алғашқы жүрістегі кейбір дубльдерде ғана.
- Екеуін де жүруге болатын кезде бір сүйекті ғана жүру. Екі сүйек те міндетті.
- Ұзын нардыда қарсыластың тасы тұрған пунктке тоқтау. Онда бір ғана тас тұрса да, пункт бос емес.
- Бір тас әлі үйге жетпей тұрып, тастарды шығаруды бастау.
Сайт тыйым салынған жүрісті жасатпайды, сондықтан бұл қателерден партияда ештеңе жоғалтпайсыз.
Нардыны қайда тегін ойнауға болады
Үйренудің ең жылдам жолы — ойнау. Компьютермен партия бастаңыз: компьютермен нарды тіркелусіз. Ойынды таңдағыңыз келсе, ұзын нарды онлайн және қысқа нарды онлайн беттерін қараңыз. Екі ойын ережесінің қысқаша мазмұны — ережелер бетінде. Алғашқы партиялардан кейін нардыда қалай ұтуға болады мақаласын оқыңыз: онда жаңадан бастаушылардың жиі жасайтын он қатесі бар. Төмендегі батырмамен бастауға болады.