გრძელი ნარდის წესები სურათებით
გრძელ ნარდში თითოეულ მოთამაშეს 15 ქვა აქვს, და ყველა თავზე დგას. ორივე მოთამაშის ქვები წრეზე ერთი მიმართულებით, საათის ისრის საწინააღმდეგოდ მიდის და ერთმანეთს არასდროს კლავს. ყველა ქვა თქვენს სახლში უნდა მიიყვანოთ და დაფიდან მეტოქეზე ადრე გამოყაროთ. ქვემოთ ყოველი წესია პოზიციის სქემით.
სქემებზე უჯრები თეთრების მხრიდანაა დანომრილი. თეთრების თავი — 24-ე უჯრა, მათი სახლი — უჯრები 1-ლიდან მე-6-მდე. შავების თავი — მე-12 უჯრა, მათი სახლი — მე-13-დან მე-18-მდე.
როგორ დავალაგოთ ქვები გრძელ ნარდში
15-ივე თეთრი ქვა 24-ე უჯრაზე დგება, 15-ივე შავი — მე-12-ზე, დიაგონალზე. ამ უჯრას თავი ჰქვია. თეთრები 24-ე უჯრიდან 1-ლისკენ მიდიან. შავები მე-12-დან 1-ლისკენ მიდიან, 24-ეზე გადადიან და გზას მე-13-ზე ამთავრებენ. თითოეული ქვის გზა სახლამდე თითქმის სრული წრეა: პარტიის დასაწყისში ორივე მოთამაშეს 360 ფიპი აქვს.
ვინ იწყებს
თითოეული ერთ კამათელს აგორებს. ვისაც მეტი ამოუვა, ის იწყებს: ორივე კამათელს კიდევ ერთხელ აგორებს და პირველ სვლას აკეთებს. თუ ტოლი ამოვიდა, თავიდან აგორებენ. ამ გაგორებაზე ტოლი 36-დან 6 შემთხვევაში ამოდის, ანუ საშუალოდ ექვს პარტიაში ერთხელ.
როგორ დადის ქვები
თითოეული კამათელი ცალკე სვლაა. 5-3-ით შეგიძლიათ ერთი ქვით გაიაროთ 5 და მეორით 3, ან ერთი ქვით 8, თუ ის შუალედურ უჯრაზე გაჩერებას შეძლებს. სვლაზე უარის თქმა არ შეიძლება: თუ ორივე კამათლის თამაში შეიძლება, ორივე ითამაშება. თუ მხოლოდ ერთი გადის, ითამაშება უფრო დიდი.
გრძელ ნარდში მოკვლა არ არის. ერთი ქვაც იკავებს უჯრას, და მეტოქე მასზე ვერ დადგება. თქვენს უჯრაზე რამდენი ქვაც გინდათ, იმდენი შეგიძლიათ დადგათ.
რა ვქნათ, თუ დუბლი ამოვიდა
დუბლი ოთხჯერ ითამაშება: 4-4-ით გაქვთ ოთხი სვლა ოთხ-ოთხი უჯრით. დუბლი 36 გაგორებიდან 6-ში ამოდის, დაახლოებით ექვს გაგორებაში ერთხელ. თუ ოთხივე სვლის თამაში არ შეიძლება, ითამაშება იმდენი, რამდენიც შესაძლებელია.
რამდენი ქვის აღება შეიძლება თავიდან
ერთ სვლაში თავიდან მხოლოდ ერთი ქვის აღება შეიძლება. ეს წესი დუბლზეც მოქმედებს: 6-6-ით პარტიის შუაში თავიდან ერთი ქვა გადის, დანარჩენ ექვსიანებს სხვა ქვები თამაშობს.
გამონაკლისი თითოეული მოთამაშის პირველი სვლაა. 6-6-ით, 4-4-ით ან 3-3-ით მთელ სვლას ერთი ქვით ვერ ითამაშებთ: ხელს მეტოქის თავი გიშლით. ამიტომ თავიდან ორი ქვის აღება შეიძლება. ასეთი გაგორებები 36-დან 3 შემთხვევაში ამოდის, თორმეტ პირველ სვლაში ერთხელ.
რა ხდება ყოველი დუბლით თეთრების პირველ სვლაზე. სვლები ჩვენმა წესების ძრავამ დაითვალა: ეს ყველა დაშვებული ვარიანტია და არა რჩევები.
| დუბლი | ქვები თავიდან | დაშვებული სვლები |
|---|---|---|
| 1-1 | 1 | 24/23/22/21/20 |
| 2-2 | 1 | 24/22/20/18/16 |
| 3-3 | 2 | 24/18 24/18 ან 24/15 24/21 |
| 4-4 | 2 | 24/16 24/16 |
| 5-5 | 1 | 24/19/14/9/4 |
| 6-6 | 2 | 24/18 24/18, ორი ექვსიანი იკარგება |
5-5-ით მეორე ქვის აღება არ შეიძლება: ერთი ქვა ოთხივე ხუთიანს გადის, და გამონაკლისი საჭირო არ არის.
შეიძლება თუ არა 6 უჯრის ზედიზედ დაკავება
ზედიზედ ექვსი უჯრის დაკავება არ შეიძლება, თუ ამ ბლოკის წინ მეტოქის არცერთი ქვა არ დგას. ასეთი ბლოკი მეტოქის ყველა ქვას მის უკან ჩაკეტავდა. ზედიზედ ხუთი უჯრის დაკავება ყოველთვის შეიძლება.
როგორც კი მეტოქის ერთი ქვა მაინც გასცდება ბლოკს, ზედიზედ ექვსი უჯრის დაკავება შეიძლება.
ზედიზედ მეტოქის გზის მიხედვით ითვლება. ამიტომ ბლოკი დაფის კუთხეზე გადასვლითაც ითვლება: შავებისთვის უჯრები 3, 2, 1, 24, 23, 22 ერთმანეთს მიჰყვება, და თეთრებს მათი ყველას დაკავება არ შეუძლიათ, სანამ ერთი შავი ქვა მაინც არ გაივლის წინ.
თუ სვლა არ არის
თუ ამოსულ რიცხვებზე არცერთი ქვის გადაადგილება არ შეიძლება, სვლა იკარგება და მეტოქე აგორებს. თუ მხოლოდ ერთი კამათელი გადის, ის ითამაშება, მეორე კი იკარგება.
როგორ გამოვყაროთ ქვები
დაფიდან ქვების გამოყრა მხოლოდ მაშინ შეიძლება, როცა 15-ივე სახლშია. თუ ერთი ქვა მაინც ჯერ გზაშია, გამოყრა არ შეიძლება.
- კამათელი ქვას იმავე ნომრის უჯრიდან გამოყრის: ოთხიანი — მე-4 უჯრიდან.
- თუ ამ უჯრაზე ქვა არ არის და უფრო მაღალ უჯრებზეც არ არის, კამათელი ყველაზე შორეულ ქვას გამოყრის.
- თუ ამ უჯრაზე ქვა არ არის, უფრო მაღალ უჯრებზე კი არის, კამათლით სახლის შიგნით დადიან.
- გამოყრის ნაცვლად შეიძლება სახლის შიგნით ჩვეულებრივი სვლის გაკეთება.
ვინ მოიგო და რამდენი ქულა
იგებს ის, ვინც პირველი გამოყრის 15-ივე ქვას.
| პარტიის შედეგი | როდის | ქულები |
|---|---|---|
| ოინი (უბრალო მოგება) | მეტოქემ ერთი ქვა მაინც გამოყარა | 1 |
| მარსი | მეტოქეს არცერთი ქვა არ გამოუყრია | 2 |
კოქსი და დავის კუბი გრძელ ნარდში არ არის: ისინი მხოლოდ მოკლე ნარდშია. ქულების შესახებ დაწვრილებით — სტატიაში ნარდის წესები, მარსის შესახებ კი, მათ შორის როგორ ავიცილოთ ის, — სტატიაში მარსი ნარდში.
არის თუ არა ფრე
ჩვენთან ფრე არ არის. პარტია მთავრდება, როგორც კი ვინმე ბოლო ქვას გამოყრის, თუნდაც მეტოქეს ერთი იღბლიანი გაგორება აკლდეს. ზოგიერთ კლუბში „ბოლო გაგორებით“ თამაშობენ: თუ პირველი დაამთავრა დამწყებმა, მეორე კიდევ ერთხელ აგორებს და, თუ ყველაფერს გამოყრის, პარტიას ფრედ ამთავრებს. ამ საიტზე ასეთი წესი არ არის.
რით განსხვავდება გრძელი ნარდი მოკლესგან
მოკლე ნარდში ქვები ოთხ უჯრაზეა დალაგებული (2, 5, 3 და 5 ქვა, სქემით — ნარდის დალაგება), მოთამაშეები ერთმანეთის შემხვედრად დადიან, მარტო ქვის მოკვლა შეიძლება, პარტია კი შეიძლება კოქსით, 3 ქულით დასრულდეს. გრძელ ნარდში მოკვლა არ არის, სამაგიეროდ არის თავი და ზედიზედ ექვსი უჯრის აკრძალვა. დაწვრილებით — სტატიაში მოკლე ნარდის წესები, მოკლედ ორივე თამაშზე — გვერდზე წესები.
თუ სულ დამწყები ხართ, დაიწყეთ სტატიით როგორ ვითამაშოთ ნარდი: იქ პირველი პარტიაა სვლა-სვლა. როცა წესები უკვე იცით, წაიკითხეთ, როგორ მოვიგოთ ნარდი: ათი შეცდომა რეალური პარტიებიდან. წესების დამახსოვრება ყველაზე ადვილი თამაშშია: საიტი აკრძალულ სვლას არ დაგაკეთებინებთ. დაიწყეთ პარტია კომპიუტერთან ქვემოთ ღილაკით ან წაიკითხეთ, როგორ ითამაშოთ გრძელი ნარდი ონლაინ მეგობართან ან ცოცხალ მეტოქეებთან.