Нарды терминдері: ойыншы сөздігі тақтадағы мысалдармен

Нарды терминдері — ойыншылар тастарды (шашка, фишка), тақтаны, сүйектерді және жүрістерді атайтын сөздер: бас, үй, бар, куш, ду-шеш, блот, марс, кокс. Төменде олар бөлімдерге жиналған: ойын, тақта, сүйектер, жүрістер, партия нәтижесі. Әр сөздің өз мекенжайы бар: тізімнен бөлімді таңдаңыз немесе бет мекенжайына #kush, #bas, #mars қосыңыз.

  • Ойын: нарды, ұзын, қысқа, backgammon, партия, матч.
  • Тақта: тастар, пункт, ширек, үй, бас, бар, шығарылған тастардың орны.
  • Сүйектер: лақтырыс, куш, гоша, ду-шеш, шеш-беш, пип.
  • Жүрістер: бастан алу, қоршау, қатарынан алты, ұру, блот, бардан кіру, тастарды шығару, жарыс.
  • Партия нәтижесі: оин, марс, үй марсы, кокс, еселеу текшесі.

Ойын қалай аталады: нарды, ұзын, қысқа, backgammon

Бір тақта, екі түрлі ойын. Сайтта «нарды» сөзі екеуін де білдіреді, ал әңгімеде көбіне ұзын нардыны айтады. Тоғызқұмалақ — басқа ойын, бұл сөздікте ол жоқ. Екі нардының ортақ жері мен айырмашылығы — ұзын және қысқа нарды айырмашылығы мақаласында.

ТерминНені білдіреді
НардыЕкі адамға арналған ойын: 24 пункті бар тақта, әр ойыншыда 15 тас және екі сүйек. Екі түрі бар: ұзын және қысқа.
Ұзын нарды15 тастың бәрі бір пункттен, бастан бастайды. Екі ойыншы да бір бағытта жүреді, тас ұруға болмайды. Толық ережесі — ұзын нарды ережесі мақаласында.
Қысқа нардыТастар төрт пунктте тұрады, ойыншылар бір-біріне қарсы жүреді, жалғыз тасты ұруға болады. Ережесі — қысқа нарды ережесі мақаласында.
Backgammon (бэкгаммон)Қысқа нардының халықаралық атауы. Ойын сол.
ПартияБірінші лақтырыстан соңғы шығарылған тасқа дейінгі бір ойын. Жеңімпазға 1, 2 немесе 3 ұпай береді.
МатчКелісілген ұпай санына дейін қатарынан бірнеше партия: мысалы, 5 немесе 7 ұпайға дейін. Партиялардың ұпайы қосылады.

Нардыда бас деген не және тақта неден тұрады

Бас — ұзын нардыда партия басында 15 тасыңыздың бәрі тұратын пункт. Ақтарда бұл 24-пункт, қараларда 12-пункт, яғни тақтаның қарама-қарсы бұрышы. Бас тек ұзын нардыда бар: қысқа нардыда тастар басынан бастап тақтаға таралып қойылады.

Ұзын нарды партияның басында: ақтардың басы 24-пунктте 13 таспен, қаралардың басы 12-пунктте 14 таспен, ақтардың үйі 1–6-пункттер; ақтарға 6-6, ду-шеш түсті
Ақтардың басы — 24-пункт, қаралардың басы — 12-пункт. Ақтардың үйі — 1–6-пункттер, оң жақ төменде. Сүйектерде 6-6: ойыншылар бұл лақтыруды ду-шеш дейді, ал кез келген дубльді — куш.
ТерминНені білдіреді
Тас (шашка, фишка)Әр ойыншының бір түсті 15 дөңгелек тасы. Жинақта неше тас бар және не үшін — нарды тастары мақаласында.
ПунктТақтадағы 24 үшбұрыштың бірі. Пункттер 1-ден 24-ке дейін нөмірленген, әр ойыншының нөмірлеуі өзінікі: оның 1-пункті — тастар жолындағы соңғы пункт.
ШирекҚатарынан алты пункт. Тақтада төрт ширек бар: 1–6, 7–12, 13–18 және 19–24.
ҮйТастарыңыздың жолындағы соңғы ширек. Ақтарда бұл 1–6-пункттер. Тастарды тек 15-інің бәрі үйде тұрғанда шығаруға болады.
БасҰзын нардыда 15 тастың бәрі бастайтын пункт: ақтарда 24-пункт, қараларда 12-пункт. Бір жүрісте бастан бір тас алынады, бірінші жүрісте ерекшеліктер бар: бастан неше тас алуға болатыны — ұзын нарды ережесі бетінде.
БарТақтаның ортасындағы, 6- және 7-пункттер арасындағы жолақ. Қысқа нардыда ұрылған тастар осында қойылады. Ұзын нардыда ол тақтаны екіге бөледі, болғаны сол.
Шығарылған тастардың орны (лоток)Тақтаның жанындағы, шығарылған тастар қойылатын орын. Сайтта ол оң жақта салынған.

Нардыда куш деген не және сүйектер қалай аталады

Сүйектер — екі ойын текшесі, орысша «зары» немесе «кости». Куш — екі сүйекте бірдей сан түскен лақтырыс: 3-3, 5-5, 6-6. Оны дубль немесе гоша деп те атайды. Куш түскенде екі емес, төрт жүріс жасайсыз: 5-5 түссе, бес пункттен төрт жүріс. 36 мүмкін лақтырыстың 6-уы куш, яғни орта есеппен алты лақтырыстың бірі.

Ұзын нардыдағы бірінші жүрісте куш — бөлек жағдай. 6-6, 4-4 және 3-3 түссе, бастан бір емес, екі тас алуға болады, қалған куштарда бір тас. Барлық нұсқасы — ұзын нарды ережесі мақаласында.

ТерминНені білдіреді
Сүйектер (зар, кубик)Жақтарында 1-ден 6-ға дейін саны бар екі текше. Екеуі бірге лақтырылады, әр сүйек — бөлек жүріс.
ЛақтырысСүйектерге түскен екі сан, мысалы 6-5. Барлығы 36 нұсқа, сүйектерді ажыратпасаңыз, олардың 21-і әртүрлі.
Куш (дубль, гоша)Екі сүйек бірдей сан көрсеткен лақтырыс. Төрт рет ойналады. Төрт жүрістің бәрін жасау мүмкін болмаса не істеу керегі — ұзын нарды ережесі бетіндегі дубль бөлімінде.
Ду-шеш6-6 кушы. Ең ұзын лақтырыс: алты пункттен төрт жүріс, 24 пип.
Шеш-беш6-5 лақтырысы. Бұл сөзбен нардының өзін де жиі атайды.
ПипСүйектегі бір нүкте — бір пип. Пип саны — барлық тастарыңыздың тақтадан шыққанға дейінгі қашықтықтарының қосындысы: ұзын партияның басында 360, қысқа партияның басында 167. Орташа лақтырыс 8,17 пип береді.

Ду-шеш, шеш-беш және лақтырыстардың басқа атаулары

Көп ойыншы сүйектегі сандарды арнайы сөздермен атайды: ек (як) — 1, ду — 2, се — 3, чар (чахар, джахар) — 4, пендж (беш) — 5, шеш — 6. Лақтырыс екі сөзбен аталады, үлкен сан бірінші: шеш-беш — 6-5, шеш-чар — 6-4, пендж-у-се — 5-3. Куштардың өз атаулары бар: дубара — 2-2, ду-се — 3-3, дорт-чар — 4-4, ду-беш — 5-5, ду-шеш — 6-6. Жазылуы үстелден үстелге өзгереді: ду-шеш және душеш, чар және джахар. Ереже атаулардан өзгермейді, ал сайтта лақтырыстар сандармен көрсетіледі.

Бар, ұру және қоршау деген не: жүрістер туралы сөздер

Ұру тек қысқа нардыда бар: қарсыластың жалғыз тасы тұрған пунктке тұрсаңыз, ол барға кетеді және сіздің үйіңіз арқылы қайта кіруі керек. Ұзын нардыда тас ұрылмайды, есесіне онда қоршау маңызды: қарсылас өте алмайтын, қатарынан алынған пункттер.

Қысқа нарды: ақтар 3-1 түскенде 8/5 6/5 жүріп, 5-пункттегі жалғыз қара тасты ұрды, ол тақтаның ортасындағы барда тұр; ақтар 5-пунктті екі таспен жапты
Қысқа нардыда ұру. Ақтар 3-1 ойнады: екі тас 5-пунктке тұрып, жалғыз қара тасты (блот) ұрды. Ол барға кетті және тек ақтардың үйі арқылы қайта кіреді.
ТерминНені білдіреді
ЖүрісБір тасты бір сүйекке түскен санға жылжыту. Бір лақтырыста екі жүріс жасайсыз, кушта төрт. Екі сүйекті де ойнауға болса, екеуін де ойнау керек.
Бастан алуҰзын нардыда тасты бастан әкету. Бір жүрісте осылай бір тас кетеді. Тек бірінші жүрісте 6-6, 4-4 және 3-3 түссе — екі тас.
Жабық пунктСізге тұруға болмайтын пункт. Ұзын нардыда оны қарсыластың бір тасы да жабады, қысқа нардыда — екі және одан көп тас.
Қоршау (забор, блок)Қарсылас жолындағы қатарынан алынған бірнеше пункт. Лақтырыс тек алынған пункттерге түссе, тастар олардан секіріп өте алмайды.
Қатарынан алтыАлты пункттен тұратын қоршау. Ұзын нардыда оның алдында қарсыластың кемінде бір тасы болмаса, оны қоюға болмайды: қатарынан 6 пунктті алуға бола ма — ұзын нарды ережесі бетінде. Қысқа нардыда әрқашан болады.
ҰруҚысқа нардыда қарсыластың жалғыз тасы тұрған пунктке тұру. Ол барға кетеді. Қалай жұмыс істейтіні — қысқа нарды ережесі бетінде.
БлотҚысқа нардыда пунктте жалғыз тұрған тас. Оны ұруға болады. Пунктте екі тас тұрса, олар қауіпсіз.
Бардан кіруҰрылған тас тақтаға қарсыластың үйі арқылы қайтады: бірлік оны шеткі пунктке қояды, алтылық — барға жақын пунктке. Ол барда тұрғанда басқа тастар жүре алмайды.
Тастарды шығару (выброс)15 тастың бәрі үйде тұрғанда тастарды тақтадан алу. Сүйек өз нөміріндегі пункттен тас шығарады; ол бос болса және одан алыс тас жоқ болса, ең алыс тасты шығарады. Толығырақ — ұзын нарды ережесі бетінде.
Жарыс (гонка)Партияның соңы: қарсыластардың тастары бір-бірінен өтіп кеткен, енді бір-біріне кедергі бола алмайды. Пипі азырақ және лақтырыстары жақсырақ ойыншы жеңеді.

Марс, үй марсы және кокс: не білдіреді және неше ұпай

Марс — жеңілген ойыншы бірде-бір тас шығармаған жеңіс. Ол 2 ұпай тұрады. Кокс тек қысқа нардыда болады: бұл марс, оның үстіне жеңілгеннің тасы барда немесе сіздің үйіңізде тұр, 3 ұпай. Үй марсы — жеңілген ойыншы тастарын үйге жинап та үлгермеген марс; сайтта оның бөлек бағасы жоқ. Барлық жағдай сызбалармен — нардыдағы марс пен кокс мақаласында.

ТерминНені білдіредіҰпай
Оин (қарапайым жеңіс)Сіз 15 тастың бәрін шығардыңыз, ал қарсылас кемінде біреуін шығарып үлгерді.1
МарсҚарсылас бірде-бір тас шығармады. Екі ойында да бар.2
Үй марсыҚарсылас бірде-бір тас шығармады және тастарын үйге жинамады. Бізде марс ретінде есептеледі; үстел басында бағасын алдын ала келіседі.2
КоксТек қысқа нардыда: қарсылас бірде-бір тас шығармады, оның бір тасы барда немесе сіздің үйіңізде.3
Еселеу текшесіҚысқа нардыдағы 2, 4, 8, 16, 32 және 64 сандары бар текше. Ойыншы партияның құнын екі есе арттыруды ұсынады; қарсылас келіседі немесе беріледі. Нәтиже текшедегі санға көбейтіледі: қысқа нарды ережесі.×2 және одан көп
БерілуПартияны жалғастырудан бас тарту. Еселеуден бас тарту да — берілу: қарсылас ағымдағы текше бойынша ұпай алады.текше бойынша

Партия неше ұпай беретіні және жеңімпаз қалай анықталатыны — ұзын нарды ережесі бетінде. Екі ойынның қысқаша ережесі — ережелер бетінде.

Бұл сөздерді ойында қайдан естуге болады

Сөздік бір партияда есте қалады. Төмендегі батырмамен компьютермен ойын бастаңыз: сайт қай пункттер жабық екенін өзі көрсетеді, пипті санайды және нәтиже терезесінде қарапайым жеңіс, марс немесе кокс болғанын жазады. Жаңадан бастасаңыз, алдымен нарды қалай ойнайды мақаласын оқыңыз: онда бірінші партия жүріспен талданған, және осы сөздіктің әр сөзі тақтада кездеседі. Ойынды жақсырақ ойнағыңыз келсе — нардыда қалай ұтуға болады.

Нарды ойнау

Ойнау